Φάλαινα φυσητήρας θηλάζει το μικρό της στο Αιγαίο

Ένας πολιτισμός γιγάντων κινείται χειμώνα-καλοκαίρι δίπλα στις ακτές μας εδώ και χιλιάδες χρόνια, αλλά μέχρι πρόσφατα δεν το είχαμε αντιληφθεί. Όσο κι αν οι περισσότεροι τους έχουμε συνδέσει με τους ωκεανούς, τους πόλους και τα μακρινά και εξωτικά για εμάς μέρη της Γης, οι φυσητήρες ζουν μόνιμα στη Μεσόγειο και μάλιστα ένας από τους πιο «αγαπημένους» τόπους κατοικίας τους είναι οι θάλασσες της Ελλάδας.

Η λέξη «γίγαντας» δεν θα πρέπει να σας τρομάζει. Παρά το δυσθεώρητο μέγεθός τους, τα θαλάσσια αυτά θηλαστικά δεν διάκεινται εχθρικά απέναντί μας. Αντιθέτως, έχουν πολλά κοινά με εμάς. Ο όρος «πολιτισμός», άλλωστε ,δεν έχει επιλεγεί τυχαία από τους επιστήμονες: πέραν της υψηλής ευφυΐας τους, ζουν και αυτά όπως και εμείς σε κοινωνίες δομημένες με συγκεκριμένους κανόνες και πολύπλοκες σχέσεις, έχουν τα δικά τους ήθη και έθιμα και τη δική τους γλώσσα και επιδεικνύουν μια αλληλεγγύη που ενδεχομένως θα έπρεπε να ζηλεύουμε.

Μια μητέρα φυσητήρας θηλάζει το μικρό της στη θαλάσσια περιοχή ανάμεσα στη Μύκονο και την Ικαρία, ενώ στην επιφάνεια διακρίνεται λίγο γάλα!

Μας περιβάλλουν θάλασσες, που τελικά ελάχιστα τις γνωρίζουμε. Εάν δεν γνωρίσουμε τον μοναδικό τους φυσικό πλούτο, είναι αδύνατον να τον προστατεύσουμε …

Πηγή zougla.gr

Ο όγκος των απορριμμάτων ενδέχεται να αυξηθεί κατά 70% έως το 2050 παγκοσμίως!

Η αδιάκοπη αύξηση των απορριμμάτων και των αποβλήτων σε όλη την υφήλιο εγείρει μια επιπρόσθετη απειλή για την ανθρώπινη υγεία και για το περιβάλλον, που ήδη διατρέχουν μεγάλο κίνδυνο εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, τόνισε η Παγκόσμια Τράπεζα σε έκθεσή της που δόθηκε στη δημοσιότητα την Πέμπτη.

Εάν δεν ληφθούν μέτρα επειγόντως, ο όγκος των σκουπιδιών σε παγκόσμια κλίμακα θα αυξηθεί κατά 70% έως το 2050, φθάνοντας τα 3,4 δισεκατομμύρια τόνους, από 2,01 δισ. τόνους το 2016, επεσήμανε ο θεσμός.

«Η κακή διαχείριση των σκουπιδιών βλάπτει την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον, κάτι που προστίθεται στο πρόβλημα του κλίματος» ανέφερε η Λόρα Τακ, αντιπρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας, αρμόδια για τη βιώσιμη ανάπτυξη.

«Δυστυχώς, είναι συχνά οι πιο φτωχοί εκείνοι που υφίστανται τις συνέπειες της ανεπαρκούς διαχείρισης των απορριμμάτων» πρόσθεσε.

Αν και στις πλούσιες χώρες δεν ζει παρά το 16% του παγκόσμιου πληθυσμού, οι κάτοικοί τους πετούν πάνω από το ένα τρίτο (34%) του συνόλου των σκουπιδιών στον πλανήτη. Η Ανατολική Ασία και η περιοχή του Ειρηνικού ευθύνονται, από τη μεριά τους, για περίπου το ένα τέταρτο (23%) του συνόλου των απορριμμάτων, σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα.

Έως το 2050, στην υποσαχάρια Αφρική ο όγκος των σκουπιδιών αναμένεται να τριπλασιαστεί και στη Νότια Ασία να υπερδιπλασιαστεί.

«Η καλύτερη διαχείριση των απορριμμάτων έχει οικονομική λογική» παρατήρησε η Σίλπα Κάζα, ειδικός για την αστική ανάπτυξη στην Παγκόσμια Τράπεζα.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι θα είναι πολύ πιο δαπανηρό να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα για την υγεία και για το περιβάλλον από το να βρεθούν λύσεις στη διαχείριση των σκουπιδιών.

Η Παγκόσμια Τράπεζα ανησυχεί ιδιαίτερα για την κακή διαχείριση των πλαστικών απορριμμάτων, κάτι εξαιρετικά προβληματικό, καθώς αυτό το υλικό μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις, μολύνοντας οικοσυστήματα για εκατοντάδες -αν όχι χιλιάδες- χρόνια.

Το 2016, ο κόσμος παρήγαγε 242 εκατομμύρια τόνους πλαστικά σκουπίδια, ποσότητα που αντιστοιχεί στο 12% του συνόλου των στερεών σκουπιδιών.

Ενώ οι πλούσιες χώρες ανακυκλώνουν περίπου το ένα τρίτο των απορριμμάτων τους, μόλις το 4% των σκουπιδιών ανακυκλώνεται στα φτωχότερα κράτη.

Πηγή  zougla.gr 

Σπάνια πουλιά βρήκαν καταφύγιο στο Δέλτα Αξιού

Καταφύγιο στην περιοχή του Δέλτα Αξιού έχουν βρει τον τελευταίο καιρό πολλά πουλιά που λόγω της βαρυχειμωνιάς στη βορειοανατολική Ευρώπη, αναγκάστηκαν να κατευθυνθούν στην περιοχή του παράκτιου τμήματος Γαλλικού-Αξιού-Λουδία-Αλιάκμονα (ΓΑΛΑ). Μάλιστα, την περιοχή "προτίμησαν" και αρκετά ασυνήθιστα για τη χώρα μας είδη, που αναπαράγονται στη Σκανδιναβία και τη Σιβηρία και εμφανίζονται σπάνια στη Βόρεια Ελλάδα.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του Φορέα Διαχείρισης Δέλτα Αξιού-Λουδία- Αλιάκμονα, το πιο σπάνιο πουλί που παρατηρήθηκε και φωτογραφήθηκε είναι μία χιονόπαπια, στο παράκτιο ανάχωμα, στην περιοχή της Χαλάστρας. "Είδαμε ένα πανέμορφο παπί, διαφορετικό από αυτά που βλέπουμε συνήθως και όπως το ταυτοποιήσαμε με βάση τον Οδηγό Πουλιών, είναι μία θηλυκή χιονόπαπια» εξηγεί η Εύα Κατράνα, βιολόγος στο Φορέα Διαχείρισης.

Οι παρατηρητές πουλιών που έχουν συρρεύσει στην περιοχή κατέγραψαν επίσης στην περιοχή του Γαλλικού ποταμού, τρεις βελουδόπαπιες, είδος τρωτό παγκοσμίως. Η βελουδόπαπια καταγράφηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα στο Δέλτα του Αξιού το 1961 και έκτοτε έχει καταγραφεί στην προστατευόμενη περιοχή Δέλτα Αξιού άλλες πέντε χρονιές πριν τη φετινή, όπως αναφέρει ο ερευνητής-ορνιθολόγος Στρατής Μπουρδάκης.

Πηγή

Μεγάλα αποθέματα νερού σε μορφή πάγου εντόπισε η NASA στον Άρη

Τεράστια αποθέματα νερού σε μορφή πάγου υπάρχουν κάτω από μια πεδιάδα του Άρη και μάλιστα όχι βαθιά, αλλά πολύ κοντά στην επιφάνεια του πλανήτη, σύμφωνα με νέα στοιχεία επιστημόνων της NASA.

Το υπόγειο αυτό «ρεζερβουάρ» βρίσκεται κάτω από την περιοχή Utopia Planitia («Πεδιάδες της Ουτοπίας») με διάμετρο περίπου 3.300 χιλιομέτρων, ένα αχανές λεκανοπέδιο ανάμεσα στον Ισημερινό και τον Βόρειο Πόλο του πλανήτη. 

Το απόθεμα έχει έκταση μεγαλύτερη από μια πολιτεία των ΗΠΑ όπως το Νέο Μεξικό και περιέχει τόσο νερό όσο η Λίμνη Σουπίριορ, η μεγαλύτερη από τις Μεγάλες Λίμνες της χώρας, δηλαδή περίπου 12.100 κυβικά χιλιόμετρα. 

Το νερό αυτό δεν είναι ούτε το 1% του γνωστού παγωμένου νερού στον γειτονικό πλανήτη, όμως είναι πολύ προσιτό. Η επιφάνεια πάνω από αυτόν τον παγωμένο όγκο νερού υπολογίζεται ότι έχει πάχος μόνο ένα έως δέκα μέτρα. Αυτό αποτελεί καλά νέα για τους μελλοντικούς αστροναύτες, οι οποίοι θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν αυτό το «δώρο» της αρειανής φύσης.

«Το εν λόγω απόθεμα νερού είναι πιθανότατα πιο προσβάσιμο από κάθε άλλο νερό σε μορφή πάγου στον Άρη, επειδή βρίσκεται σε σχετικά μικρό γεωγραφικό πλάτος και κάτω από μια επίπεδη ομαλή έκταση, όπου η προσεδάφιση ενός διαστημικού σκάφους θα είναι πιο εύκολη σε σχέση με άλλες περιοχές με θαμμένο πάγο» δήλωσε ο Τζακκ Χολτ του Πανεπιστημίου του Τέξας.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής την Κέισι Στούρμαν του Ινστιτούτου Γεωφυσικής του ίδιου αμερικανικού πανεπιστημίου, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «Geophysical Research Letters» της Αμερικανικής Γεωφυσικής Ένωσης, ανέλυσαν στοιχεία που συνέλεξε το ιταλικής κατασκευής ραντάρ SHARAD (που «διαβάζει» το υπέδαφος) του δορυφόρου MRO της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας, ο οποίος βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον κόκκινο πλανήτη.

Το υπόγειο στρώμα πάγου εκτιμάται ότι έχει πάχος 80 έως 170 μέτρα και αποτελείται κατά 50% έως 85% από νερό, ενώ το υπόλοιπο είναι σκόνη και πέτρες. Το ραντάρ SHARAD δείχνει ότι τώρα δεν υπάρχει νερό σε υγρή μορφή κάτω από την Utopia Planitia, αλλά στο παρελθόν μπορεί να υπήρχε.
Πηγή

Σε λιγότερο από 2 αιώνες έχει περιοριστεί κατά 95% ο πληθυσμός των άγριων ζώων

Η ραγδαία μείωση των πληθυσμών των απειλούμενων ειδών σπονδυλωτών ζώων άρχισε στο τέλος του 19ου αιώνα, με πιο πιθανό έτος το 1893, πριν από 123 χρόνια, σύμφωνα με νέες εκτιμήσεις επιστημόνων. 

Έκτοτε και μέχρι σήμερα εκτιμάται ότι έχει απομείνει μόνο το 5% περίπου του αριθμού τους από τότε.

Έρευνα, με επικεφαλής τον δρ Γιουν-Σιν Φου του Τμήματος Βιοστατιστικής της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου του Τέξας, δημοσιεύτηκε στο περιοδικό της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ (PNAS) και καταγράφει την ανάλυση γενετικών δεδομένων και την εφαρμογή μοντέλων γενετικής των πληθυσμών για περισσότερα από 2.700 είδη σπονδυλωτών.

Κατά μέσο όρο, σύμφωνα με τις νέες εκτιμήσεις, οι πληθυσμοί των απειλούμενων ειδών μειώνονταν κατά περίπου 25% κάθε 10 χρόνια. Μάλιστα, ο αρχικός αριθμός των απειλούμενων ειδών, προτού αρχίσει η ταχεία μείωσή τους, ήταν ήδη μικρότερος κατά περίπου 22% σε σχέση με τον αριθμό των μη απειλούμενων.

Η σταδιακή απομείωση πολλών ζώων αποδίδεται κυρίως στην εξάπλωση της εκβιομηχάνισης μετά το τέλος του 19ου αιώνα και στην, εξαιτίας αυτού του λόγου, αναστάτωση ή την καταστροφή σε διάφορα οικοσυστήματα του πλανήτη.
Πηγή

To 2015 το θερμότερο έτος όλων των εποχών

Το έτος 2015 ήταν μακράν το θερμότερο στον πλανήτη αφότου άρχισαν να τηρούνται αρχεία των θερμοκρασιών, στα τέλη του 19ου αιώνα, σπάζοντας το ρεκόρ του 2014, σύμφωνα με την ομοσπονδιακή Υπηρεσία Παρακολούθησης των Ωκεανών και της Ατμόσφαιρας (ΝΟΑΑ) των ΗΠΑ.

Πρόκειται για μια ένδειξη ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη επιταχύνεται, σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα η αμερικανική κυβέρνηση.

Ο Δεκέμβριος ήταν επίσης ο θερμότερος μήνας που καταγράφθηκε εδώ και 136 χρόνια, επισημαίνει η NOAA.

Για το σύνολο του 2015 η μέση θερμοκρασία στην επιφάνεια της γης και των ωκεανών κυμαίνεται 0,90 βαθμούς Κελσίου πάνω από το μέσο όρο του 20ού αιώνα, πρόκειται δηλαδή για την υψηλότερη θερμοκρασία που έχει καταγραφθεί στα αρχεία που χρονολογούνται από το 1880.

Το προηγούμενο ρεκόρ, που σημειώθηκε το 2014, ξεπεράστηκε κατά 0,16 βαθμούς Κελσίου.

Από τους 12 μήνες του 2015, καταρρίφθηκαν τα ρεκόρ των θερμοκρασιών σε μηνιαία βάση στους δέκα.

Από το 1997, το πρώτο έτος από το 1880 που καταγράφθηκε άνοδος-ρεκόρ του υδράργυρου στον πλανήτη, τα 16 από τα 18 χρόνια που ακολούθησαν ήταν θερμότερα, διευκρινίζει η NOAA.

Ρεκόρ ζέστης παρατηρήθηκαν σχεδόν παντού στον κόσμο: στην Κεντρική Αμερική, στο βόρειο τμήμα της Νότιας Αμερικής, στο βορρά, το νότο και τα ανατολικά της Ευρώπης, όπως επίσης στη δυτική Ασία και σε μεγάλα τμήματα της Σιβηρίας.

Ο υδράργυρος ανέβηκε επίσης σε επίπεδα ρεκόρ 136 ετών σε ζώνες που εκτείνονται από το ανατολικό και νότιο τμήμα της Αφρικής έως το βορειοανατολικό κι από τις περιοχές γύρω από τον ισημερινό στον Ειρηνικό Ωκεανό, που πλήττονται από το φαινόμενο Ελ Νίνιο, ως το βορειοδυτικό τμήμα του Ατλαντικού, το σύνολο του Ινδικού Ωκεανού και ορισμένα τμήματα του Αρκτικού Ωκεανού.

Το 2015 η μέση θερμοκρασία της επιφάνειας της γης κυμαινόταν 1,33 βαθμούς Κελσίου άνω της μέσης θερμοκρασία του 20ού αιώνα, ήτοι η υψηλότερη απ' όλη την περίοδο 1880- 2015, υπερπηδώντας το προηγούμενο ρεκόρ του 2007 των 0,25 βαθμών Κελσίου.

Η μέση παγκόσμια θερμοκρασία στην επιφάνεια των θαλασσών και των ωκεανών ήταν κατά 0,74 βαθμούς Κελσίου υψηλότερη από τη μέση θερμοκρασία του προηγούμενου αιώνα κι έσπασε το ρεκόρ του 2014 των 0,11 βαθμών Κελσίου.

Πηγή www.ethnos.gr

Πλαστικός εφιάλτης για τη Γη

Το ανθρώπινο αποτύπωμα στον πλανήτη είναι τόσο έντονο, ώστε έχει αλλοιώσει ακόμη και τα γεωλογικά χαρακτηριστικά του.

Το πιο «ύπουλο» από τα ανθρώπινα απορρίμματα, το πλαστικό, σε όλες του τις μορφές, έχει κυριολεκτικά κατακλύσει τη Γη, όπως αναφέρει γεωλογική μελέτη που δημοσιεύθηκε στις επιθεωρήσεις Science και Anthropocene, με ανησυχητικά αποτελέσματα. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της μελέτης, από το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου μέχρι σήμερα έχει παραχθεί τόσο πλαστικό, που αρκεί για να καλυφθεί ολόκληρος ο πλανήτης με πλαστική μεμβράνη. Η μόλυνση με πλαστικά απορρίμματα έχει φτάσει παντού.

«Τα αποτελέσματα αποτέλεσαν μια πραγματική έκπληξη» λέει ο επικεφαλής της έρευνας, καθηγητής Γιαν Ζαλασίεβιτς, ο οποίος ανήκει στην ομάδα επιστημόνων που εδώ και καιρό υποστηρίζουν πως από το 1950 και μετά έχουμε περάσει σε μια νέα εποχή, την «Ανθρωπόκαινο», που φέρει έντονη τη σφραγίδα του ανθρώπινου παράγοντα στη φύση, αλλά και το μέλλον του πλανήτη.

«Γνωρίζαμε ότι ο άνθρωπος κατασκευάζει τεράστιες ποσότητες διαφόρων ειδών πλαστικού, από τον βακελίτη και τις πλαστικές σακούλες μέχρι το PVC τα τελευταία 70 χρόνια, ωστόσο δεν είχαμε την παραμικρή ιδέα ότι μπορεί να ταξιδέψει σε ολόκληρη τη Γη. Αποδεικνύεται ότι όχι μόνο παρασύρεται στους ωκεανούς, αλλά έχει φτάσει στα βαθύτερα σημεία του πυθμένα των θαλασσών, κάτι που αποτελεί ένδειξη ότι ο πλανήτης μας δεν χαίρει άκρας υγείας».

Τα ευρήματα
Το κεντρικό εύρημα της μελέτης είναι ότι η μεταπολεμική ανθρώπινη δραστηριότητα έχει καταφέρει να αλλοιώσει ακόμη και τη γεωλογική σύσταση της Γης. Ιδιαίτερα τα ραδιενεργά ισότοπα, που εκλύονται από τις πυρηνικές βόμβες και δοκιμές, αφήνουν πίσω τους ένα «μολυσματικό» ίχνος.

Επιπλέον, τα αυξημένα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα στους ωκεανούς, η μαζική παρασκευή τσιμέντου και η διαδεδομένη χρήση αλουμινίου επίσης σηματοδοτούν τη «γέννηση» του Ανθρωπόκαινου. Πρόκειται για τα αποκαλούμενα «τεχνολογικά απολιθώματα»: απομεινάρια πλαστικού, αλουμινίου, τσιμέντου, μόλυβδου και ραδιενέργειας που αλλοιώνουν τη γεωλογική σύσταση του πλανήτη. Ακόμη και τα... ταπεινά πλαστικά, όμως, όπως τονίζει ο κ. Ζαλασίεβιτς, παίζουν πολύ μεγαλύτερο ρόλο στην αλλαγή της Γης από ό,τι πιστεύαμε.

«Αρκεί μόνο να σκεφτούμε τα ψάρια που ζουν στη θάλασσα. Ενα τεράστιο ποσοστό των ψαριών έχει πλαστικό μέσα τους. Αυτό εκκρίνεται και τελικά καταλήγει στον πυθμένα. Σταδιακά ο πλανήτης καλύπτεται από πλαστικό» επισημαίνει ο καθηγητής.

Στη μελέτη με τίτλο «Ο γεωλογικός κύκλος των πλαστικών», αναφέρεται ότι κάθε χρόνο κατασκευάζονται 300 εκατομμύρια τόνοι πλαστικού. Η αύξηση είναι πραγματικά θεαματική από το 1950, καθώς μέχρι σήμερα αναλογεί σε περίπου 5 δισ. τόνους, και μέχρι το τέλος του αιώνα θα έχει αγγίξει τους 30 δισ. τόνους.

Η ιδέα για την έναρξη της νέας εποχής ανήκει στον βραβευμένο με Νόμπελ χημικό, Πολ Κρούτσεν, και αποτελεί σημαντικό πεδίο επιστημονικής αντιπαράθεσης τα τελευταία 16 χρόνια. Η επιτροπή Anthropocene Working Group μελετά από το 2008 το ζήτημα, και τον Αύγουστο θα είναι πλέον σε θέση να καταθέσει προς ψήφιση τις προτάσεις της στο διεθνές γεωλογικό συνέδριο που θα λάβει χώρα στη Νότια Αφρική.

Η άποψή τους, πάντως, φαίνεται πως είναι ήδη σαφής, όπως προκύπτει από τη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Science, με την υπογραφή των δύο τρίτων των μελών της AWG. Το πόρισμά τους καταλήγει ότι όντως μπορούμε να μιλάμε για μια νέα εποχή, σαφώς επηρεασμένη από τον άνθρωπο, καθώς οι αλλαγές που συντελούνται στον πλανήτη είναι τόσο συνταρακτικές όσο εκείνες που συνέβησαν με το τέλος της τελευταίας εποχής των παγετώνων.

Πηγή www.ethnos.gr